آیا هیج کدام از بازی های فکری معاصر هزار سال دیگر همچنان بازی خواهند شد؟ و از آن مهمتر آیا بازی که شما طراحی کرده اید، هزار سال دیگر همچنان باقی خواهد ماند؟!

این ها سوالاتی بودند که ذهن دانیل سولیس – طراح بازی های رومیزی و فکری – رو به خودش مشغول کرده بود. سولیس در ژانویه سال 2011 میلادی برای پشتیبانی از بازی هایی که برای ماندگاری طراحی می شوند، چالش طراحی بازی هزار ساله رو طرح کرد:

یک بازی بسازید. این بازی می تونه هر موضوع یا ژانری که دوست دارید داشته باشه، اما یک محدودیتی وجود داره: شما دارید یک “کلاسیک جدید” مثل شطرنج یا تخته نرد می سازید. پس بازی بسازید که نسل های مختلف بازیکنان در سده های آینده، بازی کنند و لذت ببرند.

Daniel Solis
photoدانیل سولیس

 

این رو هم خاطرنشان کنم که تعداد بازی هایی که هم اکنون بیش از هزار سال عمر کردن محدوده. گو، تخته نرد، ایکس او و منقله(مانکالا) رو احتمالاً می شناسید و شاید براتون جالب باشه که بدونید شطرنج به این زودی ها هزار ساله نخواهد شد گو این که کمتر کسی در هزار ساله شدن شطرنج شک داره.

سوالی که پیش میاد اینه که: بازی ها توسط چه کسانی و بر اساس چه معیارهایی داوری شدند؟

داوران شخص دانیل سولیس و همسرش بودند و معیارهای مطرح شده هم به این ترتیب بود:

  • ظرافت : بازی شما رو می بایست به سادگی یاد گرفت، یاد داد و بازی کرد. در واقع می بایست در کمتر از یک ساعت هم بازی رو یاد گرفت و هم بازی کرد.
  • در دسترس بودن : بازی هایی مورد توجه قرار خواهند گرفت که اجزاء کمتری داشته باشند و در عین حال اجزای یاد شده از منابع ماندگاری ساخته شده باشند تا اکثریت مردم در زمان ها و مکان های مختلف بتونن بازی کنن.
  • سرگرم کنندگی : بازی که تصمیم داره یک هزاره دوام بیاره می بایست ارزش دوباره بازی کزدن(replay value) رو داشته باشه.
بنر چالش طراحی بازی هزارساله
photoبنر چالش طراحی بازی هزارساله

 

در پایان مهلت ارسال آثار، 53 طراح مختلف بازی های خودشون رو در این مسابقه شرکت دادند. بازی های شرکت داده شده در این دسته ها بودند: 41 بازی در دسته بازی های استراتژی انتزاعی، 9 بازی در دسته بازی های اجتماعی، 2 بازی تاسی و یک بازی کارتی.

و در نهایت جایزه چالش بازی هزار ساله تقدیم می شود به…

1000_year_game_design_challenge

Take-Back-Toe اثر جیمز ارنست

یک بازی استراتژی انتزاعی دو نفره ساده، که خیلی سریع تاثیر تخته نرد و مانکالا رو در قواعدش می بینید. در عین حال نکته ای که احتمالاً به ذهنتون رسیده نام هوشمندانه ی بازی هستش که خود این نام، بازی است با نام ایکس او در زبان انگلیسی(Tic-Tac-Toe). نکته بعدی اینه که بازی هیچ بُرد یا تخته ای نداره و با 40 عدد از یک شیء می شه بازی رو انجام داد:

take-back-toe
photoنسخه ای از بازی که دانیل سولیس با سنگ برای خودش ساخته

قواعد بازی

شما برای این بازی به یک تاس شش وجهی و 40 عدد مهره نیاز دارید.

بازی روی یک جدول 3X4 انجام می شه و  بازیکنان در نوبتشون مهره ها رو جابجا می کنند. برای شروع بازی 10 مهره را در هر یک از خانه های ردیف وسط قرار دهید. در هر نوبت، تاس ریخته و از یکی از خانه ها مهره ها را  – به تعداد عدد تاس – به یکی از خانه های مجاور جابجا کنید.(توجه داشته باشید که خانه های مورب مجاور محسوب نمی شوند). برای برنده شدن شما می بایست اولین بازیکنی باشید که تعداد مهره های 3 تا از خانه های ردیف نزدیک به شما یکسان باشند. در صورتی که نتوانید به تعداد عدد تاس مهره جابجا کنید، می بایست نوبت خود را پاس کنید. در عین حال نمی توانید عکس حرکت قبلی رقیب را انجام دهید(Undo).

جیمز ارنست
photoجیمز ارنست – طراح بازی Take-Back-Toe

 

کسی چه می دونه، شاید واقعاً این بازی در سال 3000 میلادی در کنار تخته نرد و دیگر بازی ها همچنان بازی بشه. تا اون موقع ما قول می دیم که در یک مقاله دیگه باقی کارهای جیمز ارنست و نشرش Cheapass Games رو بهتون معرفی کنیم. با ذکر این نکته که اکثر قریب به اتفاق بازی های این نشر نسخه “چاپ کن، بازی کن” دارند.

 

پیوندهای مفید

آغاز آشنایی‌اش با دنیای بازی‌های رومیزی از زمانی شروع میشه که روی بازی‌های استراتژیک آنلاین کار می‌کرده. دورانی که «تراوین» در اوج محبوبیت خودش بوده. در مصاحبه‌ای طراح بازی تراوین منبع الهام خودش رو بازی «کاتان» اعلام می‌کنه. سوال پیش میاد که کاتان دیگر چیست و مگه جز مونوپولی و ریسک بازی فکری دیگری هم داریم؟ همین سوال به ظاهر ساده، سرگرمی و بلکه هم زندگی‌اش رو یکسره تغییر میده…