هنوز شیوع بیماری کرونا و لزوم قرنطینه یکساله نشده ولی در همین مدت کوتاه دنیا شاهد تغییرات زیادی هم در سبک زندگی و هم در شکل کسب و کار بوده است. صنعت بازی رومیزی هم به همین روال تغییرات زیادی داشته و به هم خوردن اصل پایه‌ای این سرگرمی یعنی دورهم جمع شدن افراد، شوک‌های بسیاری به این حوزه وارد کرده است. اما ظاهرا بشر سرسخت‌تر از این حرف‌هاست و برای هر مشکلی راهی پیدا می‌کند و دست روی دست نمی‌گذارد. نتیجه این شد که تمام نمایشگاه‌های بازی که در سال‌های قبل هرکدام معمولا میزبان صدها هزار نفر بوده‌اند بازهم برگزار شدند ولی نه به شکل واقعی، بلکه به شکل مجازی!

همین چند روز پیش نمایشگاه UK Games Expo (که قبلا گزارشی از آن اینجا تهیه کرده بودیم) هم به شکل مجازی برگزار شد و در کنار GEN CON مجازی و Comic Con مجازی سومین نمایشگاه مطرح مرتبط با بازی در سال ۲۰۲۰ بود که از راه دور انجام می‌شد. اگر پیگیر این نمایشگاه‌ها بوده باشید احتمالا دیده‌اید که هر کدام پیشرفتی در برگزاری داشته‌اند و جنبه‌های جدیدی از یک رویداد از راه دور را پوشش داده‌اند. اما اگر دنبال نکرده‌اید و کنجکاو هستید تا بدانید که یک نمایشگاه مجازی چگونه برگزار می‌شود با من همراه باشید تا برایتان بگویم.

photoبخشی از غرفه‌های نمایشگاه UK Games Expo

راهروهای مجازی

اولین نکته در مورد یک نمایشگاه دیجیتالی این است که نسخه‌ی مجازی باید شبیه‌سازی از واقعیت باشد. در واقع بازدیدکننده باید بتواند آزادانه در غرفه‌ها و راهروهای نمایشگاه قدم بزند و از آن طرف هم غرفه‌دار باید بتواند براحتی وارد تعاملی با بازدیدکننده شود (مثلا باب صحبت را با او باز کند و یا بازی را برایش توضیح دهد و غیره). این مساله در هر سه نمایشگاه ذکر شده به این روش انجام شد که در سایت برگزارکننده صفحه‌ای به جانمایی غرفه‌ها اختصاص داده شده بود. بازدیدکننده می‌توانست با کلیک روی هر غرفه وارد صفحه‌ی مربوط به آن شود و هم فهرستی از محصولات و خدمات آن شرکت را ببیند و هم اینکه اگر رویدادی در حال وقوع است از آن باخبر شود (مثلا رونمایی از بازی جدید). اما این رویدادها به چه شکل اجرا می‌شوند؟

بنرهای مجازی

تمامی رویدادهای نمایشگاه‌ها در یک پلتفرم برنامه زنده (مثل Twitch) اجرا شد. مثلا اگر شما با رفتن به غرفه‌ی Z-MAN متوجه رویداد بازی جدید آنها شوید می‌توانید همان‌جا با کلیک روی لینک رویداد آن را تماشا کنید و همزمان نظر بگذارید و با اجراکنندگان و دیگر بازدیدکنندگان وارد تعامل (محدود) شوید. از طرف دیگر در همان سایت نمایشگاه، صفحه‌ای به تمامی رویدادهای روز اختصاص داده شده که می‌توانید برای آنها برنامه‌ریزی کنید و سر ساعت مشخص آن را تماشا کنید. در کل رویدادهای این نمایشگاه‌ها ترکیبی از موارد زیر بودند:

  • Demo (معرفی بازی)
  • Play through (امکان تماشای یک بازی از اول تا آخر)
  • Interview (مصاحبه با عوامل تهیه‌ی بازی)
  • Seminar (پنل گفتگوی دست‌اندرکاران)
  • Promote (معرفی خدمات شرکت)

اما هنوز جای یک ویژگی مهم خالی است و آن هم امکان تعامل نزدیک‌تر غرفه‌دار و بازدیدکننده است. اینجاست که نرم‌افزار Discord با ویژگی‌های جذاب خود به میان آمد.

photoبرنامه‌ی شرکت CGE در نمایشگاه

 

تعامل مجازی

دیسکورد یک پلتفرم ارتباطی (از طریق متن، صدا و تصویر) است که به شکل ویژه‌ای برای کسب و کارها و از آن مهم‌تر گیمرها طراحی شده است. در این برنامه (که رایگان هم هست) شما می‌توانید یک سرور برای خودتان بسازید و آن را به اتاق‌های مختلفی تقسیم کنید. مثلا در سرور رومیز ما اتاق ایده‌پردازی، اتاق بازیسنجی (playtest)، اتاق پیش‌تولید، اتاق تولید و اتاق بحث آزاد داریم. اتاق‌های هر سرور می‌تواند متنی (برای تایپ کردن) و یا صوتی باشند. حالا دیسکورد چطور به یاری برگزارکنندگان نمایشگاه آمد؟

هر کدام از غرفه‌داران نمایشگاه برای خود یک سرور مخصوص نمایشگاه در دیسکورد ساختند و لینک آن را در صفحه‌ی خود در سایت برگزارکننده قرار دادند. بعد از آن بازدیدکنندگان می‌توانند با کلیک روی آن لینک به سرور دیسکورد آن شرکت بروند و وارد صحبت با غرفه‌داران بشوند و از برنامه‌های آنها باخبر شوند، کاملا مانند اینکه واقعا وارد فضای غرفه‌ی آن شرکت شده‌اند. در این سرورها غرفه‌داران به پرسش‌های بازدیدکنندگان پاسخ می‌دادند و تلاش می‌کردند تا نظر آنها را برای تجربه‌ی بازی‌ها جلب کنند. همچنین همانجا می‌توانستند قرار و مدار تجربه‌ی بازی‌های آن شرکت را ببینند و در صورت علاقمندی ملحق شوند.

photoصفحه‌ی دیسکورد Z-Man گیمز

میز مجازی

حالا می‌رسیم به یکی دیگر از بازوهای مهم نمایشگاه مجازی و آن هم چیزی نیست جز پلتفرمی برای بازی کردن! در حال حاضر اکثر ناشران از یکی از دو نرم‌افزار Tabletopia و Tabletop Simulator استفاده می‌کنند که به شما امکان می‌دهد در یک محیط سه‌بعدی بازی خود را بسازید و سپس با دادن لینک به دیگران با آنها آنلاین بازی کنید. (الان چند ماهی است که به دلیل عدم امکان برگزاری جلسات حضوری پلی‌تست، ما هم در رومیز تمام بازی‌های در حال طراحی را از طریق تیبل‌توپیا تست می‌کنیم). با وجود چنین ابزاری دیگر همه چیز ردیف است: کسانی که وارد غرفه (دیسکورد) یک ناشر بشوند می‌توانند سر یک میز بنشینند (تیبل‌توپیا) و بازی کنند و همزمان صدای دیگران را از طریق همان اتاق صوتی دیسکورد بشنوند.

photoTerraforming Mars روی Tabletopia

پس به شکل خلاصه مواد اولیه برای ساخت یک نمایشگاه مجازی به این شرح است:

  • سایت برگزارکننده
  • صفحه‌ی ناشر در آن سایت
  • سرور دیسکورد برای تعامل
  • تیبل‌توپیا برای بازی کردن

و تنها چیزی که بازدیدکننده برای استفاده نیاز دارد اینترنت و اَپ دیسکورد است (باقی موارد روی براوزر اجرا می‌شود). البته هنوز موارد دیگری مثلا امکان خرید و سفارش بازی در غرفه باقی می‌ماند که خودش مبحث بسیار مهمی است و توضیح جداگانه‌ای لازم دارد. اما اگر در خصوص موارد مطرح‌شده سوالی داشتید در بخش نظرات مطرح کنید تا در اولین فرصت پاسخ بدهم.

 

آینده‌ی نمایشگاه مجازی

بزودی و در اوایل آبان ماه نمایشگاه SPIEL.digital که همان اسن سال‌های پیش است قرار است برگزار شود. از قرار برگزارکنندگان این نمایشگاه می‌خواهند با استفاده از تمام تجربیات نمایشگاه‌های دیگر، امکانات بهتری را برای بازدیدکنندگان و غرفه‌داران فراهم کند. تا اینجا که هنوز شکل دقیق پنل و سایت اشپیل نهایی نشده ولی تصاویر ماکت‌های آن گواه از نسخه‌ی جذاب‌تری به نسبت قبلی‌ها دارد. از آنجاییکه رومیز هم در این نمایشگاه غرفه دارد من هم در تلاش هستم تا محتوای مناسب و جذابی برای بازدیدکنندگان غرفه مجازی تدارک ببینم و حتما و با پیشرفت ماکت پنل، اطلاعات بیشتری در اختیار شما قرار خواهم داد.

اما سوال مهمی که باقی می‌ماند این است که آیا برگزاری نمایشگاه به شکل مجازی قرار است جای نمایشگاه واقعی را بگیرد؟ این سرگرمی که به دورهم بودن و امکان تعامل مستقیم معروف است چطور می‌تواند با این محدودیت‌ها به بقای خود ادامه بدهد؟

نظر شما چیست؟ چقدر برگزاری یک نمایشگاه مجازی برایتان جذابیت دارد؟ نکات مثبت و منفی آن را چطور ارزیابی می‌کنید؟

نویسنده و طراح بازی