در این مقاله قصد داریم نگاهی بیندازیم به بازی‌های کارتی و ببینیم که چرا انقدر دوست داشتنی و به درد بخور هستند.


بازی‌های کارتی (card games) مدلی از بازی‌های رومیزی (Table Top Games) هستند که البته بر خلاف اسمشون میشه رومیز هم بازیشون نکرد. این بازی‌ها چندتا خصوصیت مهم دارند: اول اینکه نسبت به بازی‌های دیگه قابل حمل هستند و هرجایی می‌تونید ببرید و بازی کنید. دوم اینکه قوانین ساده‌ای دارند. این باعث میشه که به هر آدمی بتونید بازی رو یاد بدید و همچنین راحت‌تر هم‌بازی پیدا می‌کنید. سوم هم اینکه با وجود سادگی قوانین و مختصر بودن اجزاء بازی اما در لایه لایه‌های گیم‌پلی جذابیت‌هایی دارند که باعث میشه به همه خیلی خوش بگذره.

من در این مقاله چندتا از بهترین بازی‌های کارتی(ترجیحاً تولید داخل) که خودم تجربه کردم رو بهتون معرفی می‌کنم. اولویتی در ترتیب این بازی‌ها وجود نداره. همچنین یک ذره پام رو فراتر از بازی‌هایی که فقط کارت هستند گذاشتم و بازی‌های کارتی که در نهایت چندتا ژتون هم دارند رو به این دسته‌بندی اضافه کردم. مقابل اسم هر بازی هم داخل پرانتز اسم بازی اصلی که از روی اون اقتباس شده رو آوردم.

 

۱- گنج‌های پنهان لوتوس (Hanabi)

 یکی از جذاب‌ترین و متفاوت‌ترین بازی‌ها برای من همیشه لوتوس یا هانابی بوده. این بازی دو تا پنج نفره که توسط نشر نهالک تولید و منتشر شده، شامل یک دسته کارت هست که در پنج رنگ و از هر رنگ از شماره یک تا پنج وجود داره. به اضافه هشت ژتون لوتوس و سه ژتون هما.

هدف در این بازی اینه که بازیکن‌ها با همکاری هم از بین کارت‌های توی دستشون از هر رنگ از عدد یک تا پنج رو به ترتیب در زمین بازی بچینند. ممکنه بگید خب اینکه کاری نداره! اما نکته اینجاست؛ که بازیکن‌ها کارت‌های توی دستشون رو به پشت می‌گیرند و خودشون نمی‌بینن چه کارت‌هایی دارند و فقط کارت‌های بقیه بازیکن‌ها رو می‌بینند.

حالا یه ذره گیم پلی جون گرفت نه؟! اما همش این نیست. نکته دیگه اینکه اگر یک بازیکن به هر دلیلی به اشتباه یک کارت رو بازی کنه (یعنی مثلاً اگر از کارت آبی هنوز عدد دو رو زمین نیست عدد سه رو بازی کنه و توالی رو بهم بزنه) یکی از ژتون‌های هما می‌سوزه. این ژتون‌ها در واقع میزان جون شما در بازی هست و اگر هر سه ژتون از بین بره تمام بازیکن‌ها می‌بازن و بازی به اتمام می‌رسه.


ویدیوی نقد و بررسی بازی لوتوس


اما شما یک فرصت راهنمایی هم دارید. بدین شکل که هر بازیکن تو نوبت خودش می‌تونه یا یک کارت از دستش رو بازی کنه یا به یه بازیکن دیگه راهنمایی بده. راهنمایی دادن هم به این شکل هستش که یا رنگ رو میگیم یا عدد و هرچقدر از اون انتخاب ما برای راهنمایی تو دست اون بازیکن هست رو کامل باید بگیم. مثلاً اگه انتخاب کردیم که عدد یک رو بگیم باید هرتعداد کارت یک اون بازیکن داره (از هر رنگی) بهش بگیم. با هربار راهنمایی یک ژتون لوتوس می‌سوزه و ما فقط هشت تا از این ژتون‌ها تو بازی داریم. اما یک کار هم هست که باعث میشه ژتون لوتوس برگرده و زنده بشه. اونم این که بازیکن در نوبت خودش میتونه یک کارت رو بسوزونه. از هر عددِ هر رنگ چندتا تکراری در بازی هست و ممکنه یکی از اون‌ها رو زمین باشه. بنابراین به بقیه‌اش دیگه نیازی نیست. اگر بازیکن بوسیله راهنمایی‌های دیگران تونست بفهمه که کارت تکراری تو دستش داره میتونه تو نوبتش یک کارت تکراری رو بسوزونه و یکی از ژتون‌های راهنمایی رو برگردونه.

انقدر بازی می‌کنیم که یا ژتون‌های هما تموم بشه و ببازیم! یا بتونیم تمام پنج رنگ رو کامل کنیم (عمراً) و یا کارت‌های دسته وسط (بانک) به اتمام برسه.

لوتوس یکی از بهترین بازی‌های کارتی در سبک Co-Up یا همکاری هست و گیم پلی فوق‌العاده‌ای رو منتقل می‌کنه. پیشنهاد می‌کنم حتماً لوتوس رو تجربه کنید.

ناگفته نماند که لوتوس براساس بازی هانابی ساخته شده و فقط تم و تصویرسازی تغییر کرده. و واقعاً این محصول نمونه خوبی از هانابی هست.

 

۲- زیرخاکی (Dead Man’s Draw)

بازی دو تا چهار نفره زیرخاکی اوایل همین امسال توسط تیم رومیز طراحی و توسط تیم مستفیل تولید و منتشر شد. این بازی براساس Dead Man’s Draw ساخته شده و تم و گرافیک از نو طراحی شده. کل بازی زیرخاکی شامل یک دسته کارت زیرخاکی هست به اضافه کاشی(تایل)های انگشتری که روش دوم بازی هست و مثل یک اکسپنشن می‌تونید بعد از چند دست به بازی اضافه کنید.

سبک بازی Push Your Lock یا شانست رو امتحان کن و Take That یا تو پاچه کردن هست.

جریان از این قراره که کارت‌های زیرخاکی شامل ده مدل زیرخاکی هستند که از هرکدوم از عدد دو تا هفت وجود داره، به جز سکه که ارزش بالایی داره و از عدد چهار تا نُه ازش موجود هست. همچنین هر زیرخاکی یک قابلیت ویژه داره که در دو کارت راهنما توضیح داده شده. برای شروع پایین‌ترین عدد هر زیرخاکی رو جدا می‌کنیم و دسته کارت‌های سوخته رو تشکیل میدیم و به موازات دسته کارت‌های اصلی با فاصله قرار میدیم.


ویدیوی معرفی و آموزش بازی زیرخاکی


هر بازیکن در نوبت خودش از دسته کارت‌های اصلی شروع می‌کنه به کارت رو کردن. با رو شدن هر کارت، قابلیت اون زیرخاکی بلافاصله اجرا میشه و بعد میریم برای رو کردن کارت بعدی. به همین شکل تا جایی ادامه میدیم که یا یک زیرخاکی تکراری بیاد و کل کارت‌هایی که رو شده رو از دست بدیم و نوبتمون تموم بشه. و یا قبل از اینکه این اتفاق بیفته دیگه بیشتر از این ریسک نکنیم و بگیم که می‌خواهیم کارت‌ها رو جمع کنیم. در این صورت هرچی کارت رو کردیم رو برای خودمون جمع می‌کنیم.

این بازی دقیقاً تقابل حس ریسک پذیری با محافظه‌کاری شماست. اینکه چقدر حاضرید خطر کنید و کارت بیشتری جمع کنید، در حالیکه ممکنه با یک کارت تکراری همه‌اش از بین بره. انقدر این کار رو ادامه میدیم تا کارت‌های دسته اصلی تموم بشه. در نهایت بالاترین عدد از هر زیرخاکی که تونستیم جمع کنیم رو جمع می‌زنیم،بازیکنی که بیشترین امتیاز رو داره برنده است.

جذابیت گیم پلی این بازی به قابلیت زیرخاکی‌هاست. مثلاً شما می‌تونید یه کارت از زمین یه بازیکن دیگه بگیرید و بسوزونید یا کارت رویی دسته اصلی رو اول ببینید بعد اگر خواستید رو کنید یا یک کارت از زمین خودتون رو بازی کنید و باعث قابلیت بعدی بشید. همین قابلیت‌هاست که جریان بازی رو می‌سازه و در کنار اون استرس کارت رو کردن یا ریسک نکردن، زیرخاکی رو به یکی از جذاب‌ترین بازی‌های کارتی تبدیل می‌کنه. روند بازی به قدری سریع هست که می‌تونید خیلی سریع یک دست رو تموم کنید یا قبل از بازی اصلی برای دست گرمی بازی کنید. همچنین به خاطر بسته جمع و جوری که داره همه جا می‌تونید ببرید و برای هر جمع و هر سنی هم مناسبه.

 

۳- دژ (Citadeles)

شاید در نگاه اول بدلیل اندازه جعبه و محتوای بازی، به نظرتون به هیچ‌وجه دژ، یک بازی کارتی نباشه، اما باور کنید که هست!

بازی دو تا هفت نفره دژ براساس بازی محبوب Citadeles ساخته شده و توسط نشر هوپا تولید و منتشر شد. دژ شامل یک دسته کارت هست که تشکیل شده از کارت‌های نقش و کارت‌های سازه، همچنین یک مشت سکه و یک تاج.

سبک بازی تلفیق جذابی هست از نقش مخفی و ساخت ساز. فرض کنید بخواهید نکات مثبت دو بازی مافیا و اسپلندور رو باهم مخلوط کنید.

جریان از این قراره که در ابتدا به هر بازیکن چهار کارت سازه و دو عدد سکه میدیم. بعد از این هر بازیکن از بین کارت‌های نقش، یکی رو برای خودش مخفیانه انتخاب می‌کنه و بعد بازیکن تاج‌دار به ترتیب شماره نقش‌ها، اون‌ها رو فرا میخونه. بازیکنی که شماره نقشش میرسه کارت نقشش باید رو بشه و نوبتش شروع میشه. هر بازیکن در نوبتش سه تا کار هست که می‌تونه انجام بده که یکی از اون‌ها رو حتماً باید انجام بده اما انجام دادن دوتای دیگه اختیاری هست. همچنین ترتیبی تو انجام دادن این کارها وجود نداره و هر زمان هر کدوم رو میشه ترتیبش رو تغییر داد.


ویدیوی نقد و بررسی بازی دژ


اما اون سه تا کار که هر بازیکن در نوبتش میتونه انجام بده چی هستند؟!

اول برداشت از منابع بازی. این کار اجباری هست و باید حتماً انجام بشه. برای منابع هم میتونید یا سکه بردارید یا کارت سازه. اگر سکه می‌خواهید دو سکه دریافت می‌کنید و اگر می‌خواهید از کارت‌های سازه دریافت کنید، دو کارت از دسته کارت‌های سازه برمی‌دارید، یکی رو انتخاب می‌کنید و اون یکی رو زیر دسته کارت‌ها می‌گذارید.

دوم ساختن یک سازه از بین کارت‌های سازه توی دستتون. این کار اختیاری هست. برای این کار کارت سازه مورد نظرتون باید رو بشه و بعد به قیمتی که روی کارت زده شده، به بانک سکه پرداخت می‌کنید و شما اون سازه رو در شهر خودتون ساختید. دو تا نکته وجود داره، یک اینکه در هر نوبت فقط یک کارت سازه میتونید بسازید. و دوم اینکه تا انتهای بازی به هیچ وجه مجاز به ساختن سازه تکراری (از نظر عنوان سازه) نیستید.

سوم قابلیت نقش. این هم اختیاری هست. شما با اجرا کردن قابلیت نقشتون یک اتفاق ویژه رو در بازی رقم می‌زنید که جریان اصلی گیم‌پلی رو همین قابلیت‌ها می‌سازن.

بعد از اینکه تمام بازیکن‌ها نوبتشون رو بازی کردند اون دور بازی به پایان می‌رسه. کارت‌های نقش رو جمع می‌کنیم، بُر می‌زنیم و دور بعدی رو مشابه همین دور شروع می‌کنیم.

بازی تا جایی جلو میره که اولین بازیکن هفت تا کارت سازه مقابل خودش بسازه و بعد نوبت به امتیازشماری میرسه که قیمت هر سازه‌ای که ساختیم امتیاز ما در بازی هست. به جز این به چند روش دیگه هم امتیاز می‌گیریم و در نهایت بازیکنی که بیشترین امتیاز رو داره برنده بازی هست.

دژ یک بازی با کیفیت و حرفه‌ای هست که واقعاً فکرتون رو درگیر می‌کنه و ساعت‌ها از گیم‌پلی و جذابیت بازی لذت ‌خواهید برد.

۴- کاستل (Nox)

بازی جمع و جور و راحت‌الحمل (این کلمه رو از خودم درآوردم!) بعدی، بازی دو تا پنج نفره کاستل هست که شرکت افترفایوگیمز براساس بازی ناکس تولید کرده. این بازی هم جزو اون دسته بازی‌هاست که در عین سادگی خیلی جذاب و مناسب هر جمعی خواهد بود. کاستل فقط از یک دسته کارت تشکیل شده که شامل سه رنگ سفید، نارنجی و سبز هست که از هرکدوم از عدد یک تا پانزده وجود داره. بازی در سبک Take That یا تو پاچه کردن هست!

جریان از این قراره که هر بازیکن سه تا کارت همیشه در دستش داره و در نوبت خودش یک کارت رو بازی می‌کنه. بازی کردن کارت بدین شکل هست که کارت‌های با اعداد بالا رو جلوی خودمون بازی می‌کنیم و کارت‌های با اعداد پایین رو جلوی بقیه! یعنی سعی می‌کنیم امتیاز خودمون رو بالا ببریم و امتیاز بقیه رو بکشیم پایین! (روم به دیوار)


ویدیوی نقد و بررسی بازی کاستل


به همین سادگی در چندخط میشه کاستل رو برای همه توضیح داد. فقط کافیه امتیاز خودتون رو بالا ببرید و با گذاشتن کارت‌های با اعداد پایین امتیاز حریفانتون رو پایین بیارید. در آخر اولین کسی که شش دسته کارت کنار هم در زمینش داشته باشه بازی به اتمام میرسه و هر بازیکن اعداد کارت‌هایی که تو زمینش داره رو جمع میزنه و طبیعتاً بازیکنی که بیشترین امتیاز رو داره برنده بازی خواهد بود.

کاستل از اون گیم‌پلی های هیجانی و شلوغ هست. شما با کم کردن امتیاز بازیکن‌های دیگه حسابی حرصشون رو در میارید و البته همین کار رو هم اونها با شما می‌کنند. بازی‌ای که خیلی سریع انجام میشه و در زمان کم چندین دست بازی خواهید کرد. با یک بار تجربه قطعاً هر مهمونی یا مسافرت که برید کاستل همراهتون خواهد بود.

 

۵- نامه‌ای به گیلاس (Love Letter)

و در نهایت آخرین بازی کارتی که بهتون معرفی می‌کنم بازی نامه‌ای به گیلاس هست که براساس بازی مشهور نامه عاشقانه بازطراحی شده. این بازی دو تا چهار نفره مشابه زیرخاکی توسط تیم رومیز بازطراحی و توسط تیم مستفیل تولید و منتشر شد.

بازی در سبک نقش مخفی هست و بازیکن‌ها در هر دور سعی می‌کنند بوسیله قابلیت کارت‌های نقش، همدیگه رو از دور بازی خارج کنند و در آخر هر دور، آخرین بازیکنی که مونده باشه یک توکن عشق دریافت می‌کنه و میریم برای دور بعدی. در نهایت کسی که بیشترین توکن عشق رو داشته باشه برنده بازی هست.


ویدیوی معرفی و آموزش بازی نامه به گیلاس


راستش رو بخواهید شاید به ظاهرش نیاد، اما به شدت این بازی خوبه. فان خیلی خوبه رو به جمعتون تزریق می‌کنه، اونقدر ساده نیست که فکر کنید بچه بازیه و در عین حال اونقدر پیچیده نیست که هرکسی نتونه یاد بگیره. به معنای واقعی یک بازی کارتی. باید بتونید نقش‌خوانی کنید و از حافظه‌تون کمک بگیرید و اطلاعاتی راجع به کارت‌هایی که بازی شده به یاد بیارید و در نهایت بهترین کارت رو بازی کنید.

واقعاً نامه‌ای به گیلاس رو پیشنهاد می‌کنم. بازی جمع و جوری که همه جا می‌تونید ببرید و واقعاً هر آدمی ازش لذت خواهد برد.

و این هم پایان این مقاله که شاید زیادی از حد طولانی شد. اما تا همین‌جا هم خیلی از بازی‌ها رو نگفتم. ولی اگر طبق این لیست بازی‌هایی که گفتم رو تهیه کنید قطعاً مدت‌ها از دورهم بودن و بازی کردن لذت خواهید برد.

خریدن این بازی‌ها هم کار سختی نیست. هم قیمتشون خیلی مناسبه هم در تمام شهرکتاب‌ها و فروشگاه‌های اینترنتی موجود هستن. فقط کافیه بخرید و معتاد این جریان بشید…

شما هم زیر همین پست بهترین بازی کارتی که بازی کردید رو معرفی کنید.

بردگیم‌ها برای من همون عاملی هستن که می‌تونم باهاش آدم‌ها رو دورهم جمع کنم. پس تا می‌تونم بازی می‌کنم و بقیه رو هم به بازی کردن وادار می‌کنم. هیچکس از این معرکه جون سالم به در نخواهد برد. حتی شما دوست عزیز!