به زودی عید نوروزه! پس قرار بر این شد که هر کدوم از اعضای رومیز، مقاله‌ای در معرفی و آموزش یه بازی دورهمی ساده که حتی المقدور نیازی به آماده سازی نداشته باشه، بنویسه. اولین چیزی که به ذهن نگارنده رسید، مسافرت‌های شمال کشور به همراه خانواده بود. از بازی «دبلنا» که بگذریم، – آخر سر نفهمیدیم بالاخره ما به بازی «بینگو» میگیم دلبنا یا دبرنا؟! – بازی دیگه‌ای که زیاد انجام میشد چیزی نبود جز: «دومینو».

دومینو

 

شاید تا به حال به این مسئله فکر کرده باشید: “وقتی میشه با چند عدد تاس، انواع و اقسام بازی کرد، با یه دست دومینو هم باید بشه بازی‌های مختلفی کرد.” و دقیقاً همین طوره! یه نگاه به سایت BoardGameGeek (سایت مرجع بردگیم) نشون میده که بیش از 150 بازی دیگه در خانواده دومینو وجود داره. (اگه فازش رو گرفتین پیشنهاد میکنم به صفحه فهرست بازی‌های دومینو در ویکی پدیا هم یه نگاهی بندازین.)

 

بازی‌ای که امروز بهتون معرفی میکنیم با نام «قطار مکزیکی» (Mexican Train) یکی از محبوب ترینِ این بازی‌ها است. بازی برای 2 الی 13 نفر (و بلکه هم بیشتر!) طراحی شده ولی نسخه‌ای که دربارش قراره صحبت کنیم، تنها دو نفره است. دلیلش هم اینه که دومینوهایی که در دسترس ما است معروفه به «جفت 6» (Double-6). به این معنی که اعداد روی هر دومینو 0 الی 6 هستش. دومینوهای دیگه‌ای که وجود داره: جفت 9، جفت 12، جفت 15 و جفت 18. برای مثال با دومینوهای جفت 12 میشه 5 تا 8 نفره، قطار مکزیکی رو بازی کرد…

دومینوی تکی دوبل-18
photoدومینوی تکی «جفت 18» برای ناباوران!

هدف از بازی

هدف از بازی اینه که بعد از 7 دور بازی، کمترین امتیاز ممکن رو جمع کرده باشین. هر بازیکنی که امتیازش در این مرحله از همه کمتر باشه، برنده‌ی بازیه.

روند بازی

1) همه‌ی 28 دومینو رو با هم قاتی کنید (رو به پایین).

 

2) هر دو بازیکن 9 عدد دومینو برای خودشون برمیدارن و هر دومینو رو، ایستاده روی لبه‌، رو به خودشون قرار میدن. به طوری که فقط خودشون عدد روی هر دومینو رو ببینن. باقی دومینوها (10 عدد) رو به پایین باقی میمونه. به این بخش «آرامگاه» (bone-yard) گفته میشه.

 

3) هر بازیکنی که تو دستش دومینوی «جفت شش» رو داره شروع کننده‌ی بازیه. (دقت کنید که جفت شش برای دور اول بازیه و در دور دوم «جفت پنج» استفاده میشه. این کار تا دور هفتم بازی با «جفت صفر» ادامه پیدا میکنه).

– بازیکنی که جفت شش (ایستگاه قطار) رو داره بازی رو شروع میکنه، به این صورت که «ایستگاه قطار» رو وسط میز بازی قرار میده.

– اگه هیچ کدوم از بازیکنا جفت شش رو نداشتن، به نوبت و یکی یکی از آرامگاه دومینو میکشن تا زمانی که جفت شش پیدا بشه.

 

4) هر بازیکنی دومینوهای خودش رو مرتب میکنه. این کار یه مقدار زمان میبره. در کل شما دنبال این هستید که:

– طولانی‌ترین قطار ممکن رو با دومینوهای خودتون بسازید. دقت کنید که همچنان دومینوها ایستاده روی لبه، به سمت خودتون هستن و حریفتون اونا رو نمیبینه.

– ساختن قطار دقیقاً مشابه بازی عادی دومینو است. به این صورت که شما می‌بایست یکی از دو عدد (خال) روی یک دومینو رو با یکی از دو عدد روی دومینوی دیگر جفت کنید.

 

5) به نوبت قطار خودتون رو، روی میز می‌چینید. به این صورت که قطار شما از «ایستگاه» (جفت شش در دور اول) شروع میشه و با قرار دادن دومینوها به سمت خودتون ادامه پیدا می‌کنه. دقت کنید که اولین دومینویی که بازی میکنید، می‌بایست با «ایستگاه» جفت باشه. پس برای مثال در دور اول، اولین دومینو باید عدد 6 رو، روی یکی از دو مربعش داشته باشه (به این دومینو «موتور قطار» هم گفته میشه). مثالی از یک قطار: 6-6، 6-5، 5-0، 0-1.

 – اگه بازیکنی هیچ دومینویی با عدد «ایستگاه» نداشته باشه (عدد 6 در دور اول)، یکی یکی از «آرامگاه» دومینو میکشه تا عدد ایستگاه رو پیدا کنه.

 – هر بازیکن در نوبت اول تنها می‌بایست قطار خودش رو بسازه و نمی‌تونه دومینوهای خودش رو در قطار بازیکن دیگه بازی کنه. در عین حال در نوبت اول نمی‌تونید «قطار مکزیکی» بسازید. (در ادامه قطار مکزیکی رو توضیح میدیم)

 

6) نوبت عادی بازی. بازیکنی که دومینوی «موتور قطار» در دستش داره (دومینویی با عدد 6 در دور اول)، میتونه یه قطار جدید به نام «قطار مکزیکی» درست کنه. به این صورت که دومینو رو در کنار «ایستگاه» قرار میده (در عین حال یک نشانگر مثلاً یک سکه روی دومینو میذاره). از این به بعد هر بازیکنی میتونه به جای این که دومینوهای توی دستش رو در قطار شخصی خودش قرار بده، در قطار مکزیکی بازی کنه.

 – اگه بازیکنی نه در قطار خودش، نه در قطار مکزیکی و نه در قطار حریف، نتونه دومینو بازی کنه، می‌بایست از «آرامگاه» یک دومینو برداره. اگه دومینوی برداشته شده رو بتونه بازی کنه، بعد از بازی کردن دومینو، نوبت به نفر بعدی میرسه. وگرنه اعلام میکنه که نمیتونه بازی کنه و نفر بعدی نوبتش رو بازی میکنه.

 – اگه بازیکنی دومینوی برداشته شده از «آرامگاه» رو نتونه بازی کنه، یه نشانگر روی «موتور» قطار شخصی خودش میذاره. از این به بعد قطار شخصی بازیکن عمومی شده و بازیکن دیگه هم میتونه در اون قطار مثل قطار مکزیکی، دومینوهای خودش رو بازی کنه.

– نوبت شما زمانی تموم میشه که یک دومینو بازی کنید که جفت نیست (جفت یک، جفت دو، …)، یا این که نتونید هیچ دومینویی بازی کنید و درنتیجه قطار شخصی خودتون رو عمومی کنید و در اصطلاح پاس کنید. تنها استثناء اینه که شما آخرین دومینوی خودتون رو میتونید جفت بازی کنید. در این صورت این دور تموم شده و شما برنده‌اید (امتیاز شما در این دور صفره یا به عبارت بهتر امتیاز منفی نمیگیرید). دیگران خال‌های روی دومینوهاشون رو میشمرن و مجموع خال‌های روی تمام دومینو‌های تو دستشون، امتیاز منفی اونا در اون دور میشه.

– اگه بازیکنی دومینویی جفت (جفت یک، جفت دو، …) بازی کنه، در جا یک نوبت دیگه میگیره. زمانی که هر قطاری – فرقی نمیکنه قطار شخصی بازیکن باشه، یا قطار مکزیکی، یا قطار حریف – در انتهاش یک دومینوی جفت وجود داشته باشه، بازیکنی که نوبت اونه، می‌بایست دومینویی رو از دستش در انتهای اون قطار بازی کنه. اگه نتونه این کار رو بکنه، می‌بایست از آرامگاه یک دومینو کشیده و اگه همچنان اون دومینو رو هم نتونه بازی کنه، قطار شخصی خودش رو عمومی میکنه (نشانگر رو روی دومینوی موتور قطار میذاره) و نوبتش رو به حریف پاس میده. حالا حریف می‌بایست در نوبتش همین کار رو تکرار کنه.

 

7) یک دور از بازی زمانی تموم میشه که دومینوهای یکی از بازیکنا تموم بشه یا دیگه هیچ دومینویی نشه بازی کرد.

 

8) هر بازیکن تعداد خال‌های روی هر دومینویی که در دستش باقی مونده رو میشمره و با هم جمع میزنه. مجموع حاصل، امتیازات منفی بازیکن در اون دور از بازی است. (بازیکن برنده‌ی دور، صفر امتیاز در اون دور میگیره). لطفاً توجه داشته باشید که دومینوی جفت صفر 13 امتیاز منفی داره.

 

9) یک بازی کامل شامل 7 دور بازی است که در دور اول با دومینوی جفت شش (6-6) به عنوان ایستگاه قطار شروع شده و در دور آخر با دومینوی جفت صفر (0-0) به عنوان ایستگاه قطار تموم میشه.

 

پیشنهاد

همون طور که دیدید قطار مکزیکی بازی ساده و سریعی است و از اون جایی که مکانیسم‌هاش برای اکثریت آشناست، در 5 دقیقه میشه توضیح داد و در مدت زمانی زیر نیم ساعت میشه بازی رو چید، تموم و جمع کرد. انقدر ساده و آشناست که از نوه کوچیک تا مادربزرگ خانواده رو بتونه درگیر کنه. ولی گول ظاهرش رو نخورین که در بازی استراتژی‌هایی هست که با استفاده از اونا میشه نفس طرف مقابل رو گرفت. برای یادگیری شما رو ارجاع میدم به مقاله استراتژی‌های قطار مکزیکی.

 

و در پایان باید بگم که جز قواعدی که گفتیم، بازی واریاسیون‌های دیگه‌ای هم – با تغییرات کوچکی در قوانین بازی – داره، که برای یادگیری اونا میتونید، صفحه قطار مکزیکی در ویکی پدیا رو بخونید. اگه هم خیلی عجله دارین که بازی رو تست کنین با یه جستجوی ساده در گوگل، میتونید نسخه‌های دیجیتال و رایگان بازی برای آی او اس و اندروید رو پیدا کنید… راستی، سال نو پیشاپیش مبارک 🙂

 

ویدیوهایی که در این مقاله مشاهده کردید، برگرفته بود از صفحه بازی قطار مکزیکی در سایت wikiHow.